Mimořádná zpráva:
Načítám...
  • Načítám...
>

Pamięć o J. Ondruszu w Stonawie wciąż żywa

Stonava |

Uroczystość wspomnieniową z okazji 30. rocznicy śmierci Józefa Ondrusza, autora Godek śląskich zorganizowało koło PZKO w Stonawie, zapraszając chóry Stonawa i Lira Darków, wójta Tomáša Wawrzyka, wicewójta i senatora Andrzeja Febra i innych gości. Na Godkach śląskich wychowało się kilka generacji zaolzianskich Polaków.

Aleksandra Opioł, PZKO Stonawa: „W okresie okupacji Józef Ondrusz się ukrywał i w tym czasie zaczął spisywać godki, te opowiadania, które zasłyszał w dzieciństwie.”

Ondrusz był autorem ukazujących się w Zwrocie tzw. Żywych tekstów z ilustracjami Rudolfa Żebroka

Aleksandra Opioł, PZKO Stonawa: „Tam jest dużo tekstów, opowiedzianych przez mieszkańców Stonawy. Są naprawdę takie ciekawe, inspirujące, możemy się czasami dowiedzieć, jak to w tej Stonawie było dawniej.”

Dwa ostatnie wydania legend Ondrusza - Godkie śląski i Cudowny chleb - to zasługa dwu pań ze Stonawy - Henryki Żabinskiej i Elżbiety Gałuszki.

Elżbieta Gałuszka, emerytowana dyrektorka Przedszkola w Karwinie-Fryszrtacie: „Ondrusz był moim nauczycielem. Odwiedziłam go bodajże w tym 1994 roku. I mówi: Tak by mi się chciało jeszcze, żeby ta książka wyszła po raz kolejny. Ale nie ma ilustratora, nie mam redaktora. No i ja tak mówię: A co gdyby nasze przedszkolaki to zilustrowały. Tak się uśmiechnął i mówi: To by był dobry pomysł.”

Organizacją i redakcją książki zajęła się pani Henryka Żabinska. W nowym wydaniu Godki śląskie ukauzały się nakładem Towarzystwa Nauczycieli Polskich w RC przy wsparciu finansowym czeskiego ministerstwa kultury, ale trzeba było mieć również własne pieniądze.

Elżbieta Gałuszka, emerytowana dyrektorka Przedszkola w Karwinie-Frysztacie: „No i z Henią żeśmy objechały Zaolzie - od Bogumina po Mosty po wszystkich gminach. Szkoły wykupiły książki jeszcze przedtem, niż one były. Smutne było, że pan Józef Ondrusz nie doczekał się tej książki, ale widział ilustracje, jeszcze mu zdążyłam przynieść cały ten arkusz z tymi ilustracjami. Więc on jeszcze te ilustracje widział, no a potem, niestety, książki nie dożył.”

Zmarł krótko po powrocie z odwiedzin swojej córki w Anglii. Spoczywa na cmentarzu ewangelickim w Stonawie. Gdy dwadzieścia lat później nakład się wyczerpał, panie ze Stonawy podjęły nową inicjatywę.

Elżbieta Gałuszka, emerytowana dyrektora Przedszkola w Karwinie-Frysztacie: „Z Henią znowu żeśmy postanowiły, że trzeba to wznowić. No i napisałyśmy projekt do Funduszu Rozwoju Zaolzia. I wtedy Kongres Polaków wydał tę książkę, to kolejne już wydanie.”

Mariola Mikula, współpracowniczka Biblioteki w Stonawie: „„W związku z tym, że współpracuję z Biblioteką tutaj w Stonawie, zaproponowałam taki temat: Śladami legend Józefa Ondrusza, ponieważ w jego Godkach śląskich, w Cudowym chlebie jest cała masa wspaniałych legend właśnie związanych ze Stonawą.”

Nahlásit chybu


Dotace pro včelaře letos doznala změny

Dnes 8:02 | Stonava | Jiří Brzóska

I letos budou moci chovatelé hospodářských zvířat a včelstev žádat obec o dotaci pro svůj chov. Zastupitelé rovněž schválili dotační program na úhradu stočného pro ty domácnosti, které nejsou napojeny na obecní kanalizaci.

Sbírka Srdce pro Porubu pomohla 12letému Františkovi. Na rehabilitace získal 131 000 Kč

Včera 14:12 | Ostrava-Poruba | Jana Lipowská

Charitativní sbírka Srdce pro Porubu má za sebou další úspěšný příběh. Díky štědrosti dárců se tentokrát podařilo vybrat 131 tisíc korun na rehabilitace pro 12letého Františka Štěpáníka, který se od narození potýká s následky dětské mozkové obrny.

Místo na řeckém Zakynthosu přistáli cestující z Ostravy v Praze

Včera 14:03, vydáno včera 13:27 | Celý MS kraj | Libor Běčák

Nečekaná změna postihla výletníky, kteří se vypravili v úterý odpoledne na řecký ostrov Zakynthos. Nad Slovenskem se jejich letoun otočil a zamířil k Praze.

Nový Jičín chce mít novou bytovou čtvrť

Včera 8:10 | Nový Jičín | Petra Dorazilová

Nový Jičín hledá kupce, kterému prodá pozemky na ulici Bohuslava Martinů. Postavit tam musí bytové domy. Z aktuálního nabídkového řízení ale město žádnou společnost nevybralo.

Poblíž hranice se Slovenskem už se staví ekodukt pro migraci šelem i další zvěře

13. července 2026 10:59 | Celý MS kraj | Libor Běčák

Poblíž státní hranice se Slovenskem v Mostech u Jablunkova se už pracuje na stavbě přemostění silnice I/11. Ekodukt bude sloužit zvěři k bezpečnému překonání frekventované silnice.

Policie uspořádala na přehradě akci Bezpečně u vody

Včera 10:07 | Havířov | Bára Kelnerová

Bezpečnost na Žermanické i Těrlické přehradě je v letní sezoně prioritou. Policisté proto uspořádali na Žermanické přehradě preventivně-kontrolní akci Bezpečně u vody, při které se zaměřili na rekreanty, vůdce plavidel i dodržování pravidel plavebního provozu.

Od začátku července funguje centrální evidence psů

Včera 11:02 | Celý MS kraj | Andrea Holeszová

1. července začal ostrý provoz Centrální evidence psů chovaných v Česku. Registr usnadní nalezení zatoulaného psa, bude obsahovat spolehlivé informace o zvířatech i jejich chovatelích a poslouží také k ověření, zda je pes očkován proti vzteklině.

Turistka se zranila v Beskydech, záchranáře k ní vysazoval vrtulník

Včera 10:23 | Celý MS kraj | Jiří Cileček

Při sestupu ze Smrku se zranila a nedokázala pokračovat. Na pomoc vyrazili turistce do Beskyd horští i letečtí záchranáři. Dostali se k ní díky palubnímu jeřábu. Stejně ji museli vzduchem přenést i na bezpečné místo.

Palkovičtí osmáci si užili sportovně-vzdělávací kurz u Jadranu

Včera 10:05 | Palkovice | Libor Běčák

Ještě před koncem školního roku vyrazili palkovičtí osmáci do chorvatské Poreče, kde pro ně škola uspořádala sportovně-vzdělávací kurz.

Ikonická kopule opavské Bredy dostává nové luxfery. Ty byly speciálně vyrobeny pro tuto stavbu

13. července 2026 10:02 | Opava | Yvona Fajtová

Rekonstrukce bývalého obchodního domu Breda v Opavě pokračuje další důležitou etapou. Restaurátoři začali s výměnou více než čtyř tisíc luxfer v ikonické skleněné kopuli, která je jedním z nejvýraznějších symbolů celé budovy.

Stonavští zahrádkáři vyrazili na Vychylovku

Dnes 8:01 | Stonava | Jiří Brzóska

Stonavští zahrádkáři letos svůj tradiční letní zájezd zamířili na sever Slovenska. Místo obvyklé zahrádkářské výstavy vsadili na poznávání přírody, historie a technických památek. Cílem jejich cesty se stala Vychylovka – známý skanzen lidové architektury s historickou lesní železnicí.

Karviná uspořádala příměstský tábor pro muže seniory

Včera 10:29 | Karviná | Richard Kutěj

Muži z karvinských Městských klubů seniorů si užili svůj příměstský tábor. Na účastníky čekaly tři dny plné výletů, poznávání i společných zážitků.

Fotbalový areál v Prostřední Suché má nové travnaté hřiště s umělým osvětlením

Včera 9:52 | Havířov | Bára Kelnerová

Fotbalový areál v Prostřední Suché má nové travnaté hřiště za více než 20 milionů korun. Moderní hrací plocha s drenážním a závlahovým systémem podle anglických standardů bude sloužit především mládeži.

Havířov dokončuje nové parkoviště v Junácké ulici

Včera 9:47 | Havířov | Bára Kelnerová

Nedostatek parkovacích míst zůstává jedním z největších problémů Havířova. Město proto pokračuje ve výstavbě nových parkovišť a každý rok chce vytvořit přibližně 250 nových stání. Jedno z nich nyní dokončuje v ulici Junácká, další lokality se připravují..

Rodinný tábor SVČ Asterix v Havířově pomáhá dětem překonat první obavy

Včera 9:39 | Havířov | Bára Kelnerová

Středisko volného času Asterix v Havířově každoročně pořádá letní tábory na své základně ve Pstruží. Jeden z turnusů je ale výjimečný – děti si ho mohou užít společně se svými rodiči.

Pamięć o J. Ondruszu w Stonawie wciąż żywa
Vydáno 15. července 2026 8:00, Stonava, Otýlie Tobolová
Uroczystość wspomnieniową z okazji 30. rocznicy śmierci Józefa Ondrusza, autora Godek śląskich zorganizowało koło PZKO w Stonawie, zapraszając chóry Stonawa i Lira Darków, wójta Tomáša Wawrzyka, wicewójta i senatora Andrzeja Febra i innych gości. Na Godkach śląskich wychowało się kilka generacji zaolzianskich Polaków.

Aleksandra Opioł, PZKO Stonawa: „W okresie okupacji Józef Ondrusz się ukrywał i w tym czasie zaczął spisywać godki, te opowiadania, które zasłyszał w dzieciństwie.”

Ondrusz był autorem ukazujących się w Zwrocie tzw. Żywych tekstów z ilustracjami Rudolfa Żebroka

Aleksandra Opioł, PZKO Stonawa: „Tam jest dużo tekstów, opowiedzianych przez mieszkańców Stonawy. Są naprawdę takie ciekawe, inspirujące, możemy się czasami dowiedzieć, jak to w tej Stonawie było dawniej.”

Dwa ostatnie wydania legend Ondrusza - Godkie śląski i Cudowny chleb - to zasługa dwu pań ze Stonawy - Henryki Żabinskiej i Elżbiety Gałuszki.

Elżbieta Gałuszka, emerytowana dyrektorka Przedszkola w Karwinie-Fryszrtacie: „Ondrusz był moim nauczycielem. Odwiedziłam go bodajże w tym 1994 roku. I mówi: Tak by mi się chciało jeszcze, żeby ta książka wyszła po raz kolejny. Ale nie ma ilustratora, nie mam redaktora. No i ja tak mówię: A co gdyby nasze przedszkolaki to zilustrowały. Tak się uśmiechnął i mówi: To by był dobry pomysł.”

Organizacją i redakcją książki zajęła się pani Henryka Żabinska. W nowym wydaniu Godki śląskie ukauzały się nakładem Towarzystwa Nauczycieli Polskich w RC przy wsparciu finansowym czeskiego ministerstwa kultury, ale trzeba było mieć również własne pieniądze.

Elżbieta Gałuszka, emerytowana dyrektorka Przedszkola w Karwinie-Frysztacie: „No i z Henią żeśmy objechały Zaolzie - od Bogumina po Mosty po wszystkich gminach. Szkoły wykupiły książki jeszcze przedtem, niż one były. Smutne było, że pan Józef Ondrusz nie doczekał się tej książki, ale widział ilustracje, jeszcze mu zdążyłam przynieść cały ten arkusz z tymi ilustracjami. Więc on jeszcze te ilustracje widział, no a potem, niestety, książki nie dożył.”

Zmarł krótko po powrocie z odwiedzin swojej córki w Anglii. Spoczywa na cmentarzu ewangelickim w Stonawie. Gdy dwadzieścia lat później nakład się wyczerpał, panie ze Stonawy podjęły nową inicjatywę.

Elżbieta Gałuszka, emerytowana dyrektora Przedszkola w Karwinie-Frysztacie: „Z Henią znowu żeśmy postanowiły, że trzeba to wznowić. No i napisałyśmy projekt do Funduszu Rozwoju Zaolzia. I wtedy Kongres Polaków wydał tę książkę, to kolejne już wydanie.”

Mariola Mikula, współpracowniczka Biblioteki w Stonawie: „„W związku z tym, że współpracuję z Biblioteką tutaj w Stonawie, zaproponowałam taki temat: Śladami legend Józefa Ondrusza, ponieważ w jego Godkach śląskich, w Cudowym chlebie jest cała masa wspaniałych legend właśnie związanych ze Stonawą.”

Zdroj: https://polar.cz/zpravy/karvinsko/stonava/11000055763/pamic-o-j-ondruszu-w-stonawie-wci-ywa